ชุมชนฐานการเรียนรู้วัฒนธรรมสู่การพัฒนาผู้เรียนในวัยสร้างสรรค์
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอแนวคิดชุมชนฐานการเรียนรู้วัฒนธรรม ในฐานะแนวทางการพัฒนาผู้เรียนในวัยสร้างสรรค์ โดยมุ่งอธิบายความสำคัญของชุมชน ทุนวัฒนธรรม กระบวนการเรียนรู้จากชุมชนหลังคาเรือน ความร่วมมือของสถานศึกษาและสถานประกอบการ ร้านค้าแบบพึ่งพาอาศัย ตลอดจนผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นกับผู้เรียน สาระเนื้อหาจะสะท้อให้เห็นว่า ชุมชนมิได้เป็นเพียงพื้นที่อยู่อาศัย แต่เป็นแหล่งเรียนรู้ที่มีชีวิตที่ได้แต่งแต้มรายละเอียดเพิ่มความสร้างสรรค์ ประกอบด้วยภูมิปัญญา ประเพณี วัฒนธรรม ศิลปกรรม ภาษา ความเชื่อ วิถีชีวิต และประสบการณ์ของคนในท้องถิ่น ซึ่งสามารถนำมาใช้เป็นฐานในการออกแบบโครงสร้างในการจัดการเรียนรู้ที่เชื่อมโยงผู้เรียนในการดำเนินชีวิตในสภาพจริง กระบวนการเรียนรู้เน้นการสำรวจ ลงพื้นที่ สังเกต สัมภาษณ์ วิเคราะห์ สะท้อนคิด และสร้างสรรค์ผลงานจากทุนวัฒนธรรม โดยอาศัยความร่วมมือระหว่างสถานศึกษา ครอบครัว ชุมชน ปราชญ์ท้องถิ่น องค์กรท้องถิ่น และทุก ๆ ภาคีที่เป็นเครือข่ายความร่วมมือ ผลสะท้อนแห่งการเรียนรู้ลักษณะนี้ช่วยให้ผู้เรียนเกิดความรู้ จิตสำนึก ความเข้าใจในรากเหง้าทางวัฒนธรรม มีทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 ที่ได้เกิดคุณธรรมในตน ความภาคภูมิใจในท้องถิ่น และสามารถต่อยอดต้นทุนทางวัฒนธรรมไปสู่การสร้างสรรค์การเรียนรู้เกิดคุณค่าใหม่แก่เยาวชน ชุมชน สังคม และประเทศชาติอย่างยั่งยืน
บรรณานุกรม
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560-2579. https://www.onec.go.th/index.php/book/BookView/1540
Bourdieu, P. (1986). The forms of capital. In J. G. Richardson (Ed.), Handbook of theory and research for the sociology of education (pp. 241-258). Greenwood Press. https://home.iitk.ac.in/~amman/soc748/bourdieu_forms_of_capital.pdf
Kolb, D. A. (1984). Experiential learning: Experience as the source of learning and development. Prentice Hall. https://www.fullerton.edu/cice/_resources/pdfs/sl_documents/Experiential %20Learning%20Development.pdf
UNESCO. (2024). UNESCO framework for culture and arts education. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. https://www.unesco.org/sites/default/files/medias/ fichiers/ 2024/02/WCCAE_UNESCO%20Framework_EN_0.pdf
