รูปแบบ CSR ที่ตอบสนองบทบาททางการเมืองระดับท้องถิ่น เขตพื้นที่ร้อย-แก่น-สาร-สินธุ์
บทคัดย่อ
การดำเนินกิจกรรมความรับผิดชอบต่อสังคมขององค์กรธุรกิจ (CSR) ในพื้นที่ “ร้อย-แก่น-สาร-สินธุ์” ไม่ควรถูกมองเพียงในมิติการกุศลหรือการสร้างภาพลักษณ์เท่านั้น แต่สามารถออกแบบให้เชื่อมโยงกับพัฒนาการทางการเมืองระดับท้องถิ่นได้อย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะการเสริมสร้างประชาธิปไตยแบบมีส่วนร่วม ความโปร่งใส และความรับผิดชอบของผู้มีอำนาจในพื้นที่ รูปแบบ CSR ที่ตอบสนองบทบาททางการเมืองระดับท้องถิ่นในภูมิภาคนี้ ควรตั้งอยู่บนหลักการสำคัญสามประการ คือ (1) การเสริมสร้างศักยภาพพลเมืองท้องถิ่น เช่น การสนับสนุนโครงการให้ความรู้ด้านสิทธิ หน้าที่ และการติดตามตรวจสอบการทำงานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (2) การสร้างเวทีสาธารณะให้ประชาชน กลุ่มเยาวชน ผู้นำชุมชน และผู้แทนท้องถิ่นได้แลกเปลี่ยนความคิดเห็นอย่างเท่าเทียม และ (3) การสนับสนุนกลไกข้อมูลข่าวสารที่โปร่งใส เช่น ระบบเผยแพร่งบประมาณหรือโครงการพัฒนาในรูปแบบที่เข้าใจง่าย เมื่อมองในบริบท “ร้อย-แก่น-สาร-สินธุ์” ซึ่งมีทั้งทุนทางวัฒนธรรมชุมชนเข้มแข็ง และปัญหาเชิงโครงสร้างอย่างความเหลื่อมล้ำและการเมืองแบบอุปถัมภ์ รูปแบบ CSR ที่เหมาะสมจึงไม่ใช่เพียงการสร้างถนน มอบทุน หรือจัดกิจกรรมครั้งคราว แต่ต้องเป็นกระบวนการระยะยาวที่ช่วยให้ชุมชนมีอำนาจในการกำหนดทิศทางการพัฒนาของตนเอง ลดการพึ่งพานักการเมือง และเปิดพื้นที่ให้เสียงของกลุ่มเปราะบางได้ถูกนำมาพิจารณาเชิงนโยบาย กล่าวโดยสรุป รูปแบบ CSR ที่ตอบสนองบทบาททางการเมืองระดับท้องถิ่นในพื้นที่ร้อย-แก่น-สาร-สินธุ์ คือรูปแบบที่ผสานเป้าหมายทางสังคมของธุรกิจเข้ากับการพัฒนาวัฒนธรรมประชาธิปไตย เสริมสร้างพลเมืองเข้มแข็ง สนับสนุนการบริหารท้องถิ่นที่โปร่งใส และเปิดโอกาสให้ทุกภาคส่วนมีส่วนร่วมอย่างแท้จริง อันจะนำไปสู่การพัฒนาท้องถิ่นที่ยั่งยืนทั้งในมิติการเมือง เศรษฐกิจ และสังคม
บรรณานุกรม
นรรัฐ รื่นกวี. (2567). ภาพลักษณ์ของผู้ประกอบการวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมตามโครงสร้างหลักจริยธรรมทางธุรกิจในเขตพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือประเทศไทย. Research Community and
พิพัฒน์ นนทนาธรณ์. (2558). บทบาทของซีเอสอาร์และวิสาหกิจเพื่อสังคมกับการแก้ปัญหาสังคม. วารสารพัฒนาสังคม, 17(2), 13–32.
สุนิตย์ เหมนิล. (2562). วรรณกรรมว่าด้วย “นโยบายด้านการเมืองของรัฐสยามต่ออีสานระหว่าง พ.ศ. 2435 - 2453”. วารสารวิถีสังคมมนุษย์, 7(1), 132-155.
Dahl, R. A. (1998). On democracy. New Haven, CT: Yale University Press.
Fox, J. (2015). Social accountability: What does the evidence really say? World Development, 72, 346–361.
Gaventa, J. (2006). Triumph, deficit or contestation? Deepening the ‘deepening democracy’ debate. IDS Working Paper, 264.
Habermas, J. (1996). Between facts and norms: Contributions to a discourse theory of law and democracy. Cambridge, MA: MIT Press.
Hoskins, B., & Kerr, D. (2012). Participatory citizenship in the European Union. Education, Citizenship and Social Justice, 7(2), 129–139.
Jatusripitak, N. (2022). The promise and peril of patronage politics for Thailand’s democracy. ISEAS Perspective, 2022 (119).
Mahmud, A. (2023). How and when community-oriented corporate social responsibility affects civic prosperity. Heliyon,
Matten, D., & Crane, A. (2005). Corporate citizenship: Toward an extended theoretical conceptualization. Academy of Management Review, 30(1), 166–179.
Meechan, S. (2019). Clans and networks: Thai clientelistic politics at the local level. Kyoto Review of Southeast Asia, 25.
Neher, C. D. (1989). Political interaction in Northern Thailand. Journal of Asian Studies.
Phongpaichit, P. (2016). Inequality, wealth and Thailand’s politics. Thammasat Review of Economic and Social Policy, 2(1). 1-17.
Phongpaichit, P., & Baker, C. (2016). Unequal Thailand: Aspects of income, wealth and power. Singapore: NUS Press.
Roi-Et province. Social Science Asia, 6(4), 1–20.
Rattanasripanya, O. U. (2011). Social capital and clientelism: The case study of Thai rural communities (Doctoral dissertation). National Institute of Development Administration (NIDA).
Royal Thai Government. (2024). Thailand’s National Adaptation Plan (NAP).
Scherer, A. G., & Palazzo, G. (2011). The new political role of business in a globalized world: A review of a new perspective on CSR and its implications for the firm, governance, and democracy. Journal of Management Studies, 48(4), 899–931.
Thailand Environment Institute. (2005). Final report on CSR development in Thailand.
