จิตอาสาและรูปแบบการพัฒนาของพระคิลานุปัฎฐากพระสงฆ์อำเภอห้างฉัตร จังหวัดลำปาง

จิตอาสาและรูปแบบการพัฒนาของพระคิลานุปัฎฐากพระสงฆ์อำเภอห้างฉัตร จังหวัดลำปาง

  • พระอธิการณัฐพล ปญฺญาวุฑฺโฒ สมยา เตาปูน
คำสำคัญ: จิตอาสา, การพัฒนา, คิลานุปัฎฐาก

บทคัดย่อ

การวิจัยฉบับนี้มี วัตถุประสงค์ ๑) เพื่อศึกษาหลักคิดจิตอาสาและรูปแบบการพัฒนาของพระคิลานุปัฏฐากของพระสงฆ์ อำเภอห้างฉัตร จังหวัดลำปาง ๒.) เพื่อศึกษากระบวนการปฏิบัติงานจิตอาสาและรูปแบบการพัฒนาของพระคิลานุปัฏฐากอำเภอห้างฉัตร จังหวัดลำปาง ๓.) เพื่อนำเสนอจิตอาสาและรูปแบบการพัฒนาของพระคิลานุปัฏฐากพระสงฆ์อำเภอห้างฉัตร จังหวัดลำปาง เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ทั้งเอกสาร การสัมภาษณ์ และสนทนากลุ่ม กลุ่มเป้าหมาย จำนวน ๒๘ รูป/คน ได้แก่ กลุ่มพระสังฆาธิการ/เจ้าคณะผู้ปกครอง จำนวน ๕ รูป กลุ่มพระคิลานุปัฏฐาก จำนวน ๑๑ รูป กลุ่มชุมชน/อสม. จำนวน ๗ คน กลุ่มสาธารณสุข/โรงพยาบาลห้างฉัตร จำนวน ๕ คน

ผลการวิจัยพบว่า:

หลักคิดจิตอาสาและรูปแบบการพัฒนาของพระคิลานุปัฏฐากของพระสงฆ์อำเภอห้างฉัตร จังหวัดลำปาง: พระคิลานุปัฏฐาก มีหน้าที่ให้การแนะนำ ช่วยเหลือและดูแลผู้ป่วย โดยการให้ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับการรักษาสุขภาพ การป้องกัน การออกกำลังกาย อาหารที่ควรฉันและควรไม่ควรฉัน มีการสำรวจ ตรวจเช็คสุขภาพ และติดตามอาการอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้พระสงฆ์อาพาธมีกำลังใจ และพร้อมที่จะต่อสู้กับโรคได้ และเป็นผู้นำทางจิตวิญญาณ สามารถพัฒนาสุขภาวะชุมชน มีส่วนในการดูแลชุมชนและสังคม มีหน้าที่สื่อสารเรื่องสุขภาพพระสงฆ์ เฝ้าระวังสถานการณ์ด้านสุขภาพในวัดและชุมชน ประสานงานด้านสุขภาพพระสงฆ์กับคณะสงฆ์ และหน่วยงานด้านสาธารณสุข จัดบริการสุขภาพเบื้องต้นแก่พระสงฆ์ในพื้นที่ รวมถึงให้คำปรึกษา แนะนำถ่ายทอดความรู้พื้นฐานด้านสุขภาพแก่ชุมชน และดำรงตนเป็นตัวอย่างที่ดีด้านสุขภาพ ตามหลักพระธรรมวินัย

กระบวนการปฏิบัติงานจิตอาสาและรูปแบบการพัฒนาของพระคิลานุปัฏฐากของพระสงฆ์อำเภอห้างฉัตร จังหวัดลำปาง: พระคิลานุปัฏฐากมีบทบาทที่สำคัญ คือ การอบรมให้ความรู้ พัฒนาวัดให้เป็นศูนย์ส่งเสริมสุขภาพสู่วัด รอบรู้ด้านสุขภาพ ดูแลอนามัยสิ่งแวดล้อมภายในวัด ถวายความรู้เรื่องการดูแลสุขภาพให้กับพระสงฆ์ได้รับทราบและปฏิบัติตาม และติดตามความคืบหน้าสุขภาพของพระสงฆ์และสามเณรผู้อาพาธ มีปฏิทินการออกเยี่ยมเยือนให้กำลังกายและกำลังใจผู้ป่วย และก่อนที่จะปฏิบัติหน้าที่ไปดูแลผู้ป่วยแต่ละครั้ง ต้องมีการเตรียมร่างกายให้พร้อม เรื่องความปลอดภัย ควรป้องกันตัวเองทุกครั้ง

ข้อนำเสนอการสร้างจิตอาสาและรูปแบบการพัฒนาของพระคิลานุปัฏฐากพระสงฆ์ของพระสงฆ์อำเภอห้างฉัตร จังหวัดลำปาง: พระคิลานุปัฏฐากควรมีบทบาทในการดูแลผู้ป่วย สามารถดูแลการพยาบาลเบื้องต้นอย่างถูกต้องตามหลักพระธรรมวินัย และถูกต้องตามหลักวิชาการ ควรเป็นผู้นำด้านสุขภาวะของชุมชนและสังคม คือ การสร้างวัดให้เป็นสถานที่เกื้อหนุนต่อกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพกายและใจ และแนะนำความรู้เกี่ยวกับการรักษาสุขภาพแก่พระภิกษุ สามเณร และพุทธศาสนิกชน เพื่อการแก้ไขปัญหาสุขภาพอนามัยของคน ชุมชน และสังคม

บรรณานุกรม

ณัฐวดี จิตรมานะศักดิ์. “พฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพสำหรับพระสงฆ์”. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีมหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร. ปีที่ 3 ฉบับที่ 3, 2556.
ธันวามาศ ศุภวรรณรักษ์. “พฤติกรรมสุขภาพเกี่ยวกับการป้องกันการเสพยาบ้าของนักเรียนระดับ มัธยมศึกษาตอนต้นโรงเรียนผู้ใหญ่สตรีบางเขนกรุงเทพมหานคร”. ปริญญานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒประสานมิตร, 2543.
ประวิตร พิสุทธิโสภณ. จิตอาสาแพทย์วิถีธรรม. กรุงเทพมหานคร: โสภณการพิมพ์, 2543.
พระครูสุวิธานพัฒนบัณฑิต, ธวัลรัตน์ แดงหาญ และสรัญญา วภัชชวิธี. “การพัฒนารูปแบบการดูแล สุขภาพองค์รวมของพระสงฆ์ในจังหวัดขอนแก่น โดยเน้นการมีส่วนร่วมของเครือข่าย”. สำนักงานป้องกันควบคุม โรคที่ 6 จังหวัดขอนแก่น. ปีที่ 22 ฉบับที่ 2. กรกฎาคม - ธันวาคม 2558.
พรสุข หุ่นนิรันดร์. พฤติกรรมศาสตร์ทางสุขศึกษา. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒประสานมิตร, 2545.
สุภาวดี อินนุพัฒน์. จิตอาสาเพื่อการพัฒนาชีวิต. กรุงเทพมหานคร: โสภณการพิมพ์, 2543.
Karl and Cobb. Psychosomatic Medicine. New Jersey: Prentice Hall, 1996.
เผยแพร่แล้ว
2021-04-30