การลดค่าใช้จ่ายในงานประเพณีแห่ครัวตานล้านนาเพื่อสร้างคุณค่าและ ความหมายที่เหมาะสมกับชุมชน โดยกลุ่มผู้สูงอายุบ้านท่าขัว ตำบลบ่อแฮ้ว อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง

การลดค่าใช้จ่ายในงานประเพณีแห่ครัวตานล้านนาเพื่อสร้างคุณค่าและ ความหมายที่เหมาะสมกับชุมชน โดยกลุ่มผู้สูงอายุบ้านท่าขัว ตำบลบ่อแฮ้ว อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง

  • พระครูสังฆรักษ์ศุภณัฐ ภูริวฑฺฒโน มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราขวิทยาลัย วิทยาลัยสงฆ์นครลำปาง
คำสำคัญ: การลดค่าใช้จ่าย, ประเพณีแห่ครัวตานล้านนา, คุณค่า, ความหมาย

บทคัดย่อ

งานวิจัยการลดค่าใช้จ่ายในงานประเพณีแห่ครัวตานล้านนาเพื่อสร้างคุณค่าและความเหมาะที่เหมาะสมกับชุมชน โดยกลุ่มผู้สูงอายุบ้านท่าขัว ตำบลบ่อแฮ้ว อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง มีวัตถุประสงค์คือ 1. เพื่อทบทวนค่าใช้จ่าย คุณค่า ความหมาย องค์ประกอบที่เกี่ยวข้องกับประเพณีแห่ครัวตานล้านนาบ้านท่าขัว 2. เพื่อศึกษาการเปลี่ยนแปลงของประเพณีแห่ครัวตานล้านนาบ้านท่าขัวจากอดีตจนถึงปัจจุบัน และ 3. เพื่อฟื้นฟูประเพณีแห่ครัวตานล้านนาล้านนาในความหมายใหม่ที่เหมาะสมกับยุคปัจจุบัน

งานชิ้นนี้มีเนื้อหาเกี่ยวกับประเพณี วัฒนธรรมของชุมชนบ้านท่าขัวที่เป็นเครื่องมือเชื่อมโยงกลุ่มคนในชุมชนให้เกิดความรักสามัคคี โดยมีประเพณีที่เกี่ยวข้องในทางพุทธศาสนา คือ ประเพณีแห่ครัวตาน หรือ การถวายเครื่องไทยทาย ซึ่งเป็นประเพณีที่คนท้องถิ่นภาคเหนือ หรือ ล้านนา จัดขึ้นเนื่องในโอกาสที่หมู่บ้านนั้นมีงานเทศกาลสำคัญ เช่น งานตานสลากภัตร งานฉลองโบสถ์ วิหาร ศาลา หรือถาวรวัตถุที่เป็นสาธารณประโยชน์ของหมู่บ้าน โดยการแห่ครัวตานจะเป็นประเพณีที่ชาวบ้านนำเอาสิ่งของ เครื่องอุปโภค บริโภค วัสดุอุปกรณ์ จตุปัจจัยไทยทาน ที่ช่วยกันคิดและทำขึ้นเป็นรูปแบบต่าง ๆ นำไปถวายวัดในหมู่บ้านของตนหรือหมู่บ้านใกล้เคียง เมื่อกาลเวลาแปรเปลี่ยนไปในการจัดงานแต่ละครั้ง มีค่าใช้จ่ายเกิดขึ้น ความรู้ภูมิปัญญาถูกลดทอนบทบาทและแทนที่ด้วยค่านิยมใหม่ ที่เน้นความสะดวก รวดเร็ว แต่บทบาทในการมีส่วนร่วมของคนในชุมชนกลับค่อยๆ เลือนหายไป ประเด็นต่างๆ เหล่านี้ยิ่งทำให้กลุ่มผู้สูงอายุมีความกังวล หากยังคงไว้ซึ่งแนวทางของการสืบสานประเพณี วัฒนธรรมในรูปแบบเดิมกับบริบททางสังคมของคนในชุมชนที่เปลี่ยนแปลงไป

บรรณานุกรม

กาญจนา อินทรสุนานนท์, เพลงพื้นบ้าน, สารานุกรมศึกษาศาสตร์ ฉบับที่ 12 คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, กรุงเทพมหานคร: พัฒนาศึกษา, 2536, หน้า 52
เชื่อม ทองภู่ และคณะ, โครงการฟื้นฟูและสืบทอดศิลปะการแสดงลิเกป่า ตำบลปากหมาก อำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี, รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) ฝ่ายวิจัยเพื่อท้องถิ่น, 2550, หน้า 94-95
ดาวรุ่ง แซ่โคว้ และคณะ, การปรับใช้ประเพณียัวไดเพื่อฟื้นวิถีชีวิตชุมชนตำบลโคกเพชร อำเภอขุขันธ์ จังหวัดศรีสะเกษ, รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์, สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) ฝ่ายวิจัยเพื่อท้องถิ่น, 2557. น้า 64
เทศบาลตำบลบ่อแฮ้ว, สภาพทั่วไป, สืบค้นเมื่อวันที่ 1 มีนาคม 2562, จากเว็ปไซต์ https://www.tbouhaew.go.th/home
นุสวรรณ สินเจิมศิริและคณะ, การสืบค้นภูมิปัญญาเพื่อพัฒนาความสัมพันธ์ระหว่างเด็ก, เยาวชนกับชุมชน บ้านเหนี่ยง ตำบลบวกค้าง อำเภอสันกำแพง จังหวัดเชียงใหม่, รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์, สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) ฝ่ายวิจัยเพื่อท้องถิ่น, 2559
พายุ ภูคำวงษ์, ศึกษาคุณค่าของความเชื่อที่ปรากฏในพิธีกรรมการบูชาประปรางค์กู่แก้วของชาวพุทธ อำเภอกู่แก้ว จังหวัดอุดรธานี, สาขาวิชาพระพุทธศาสนา บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2557, หน้า 64-65
แสวง ปวงจักรทา และคณะ, การประยุกต์หลักศาสนธรรมเพื่อการฟื้นฟูการมีส่วนร่วมในกิจกรรมชุมชนของคนในหมู่บ้านใต้ร้อง, งานวิจัย, สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.), 2559, หน้า 125-127
องค์การบริหารส่วนตำบลบ่อแฮ้ว, สภาพทั่วไป, สืบค้นเมื่อวันที่ 1 มีนาคม 2562, จากเว็ปไซต์ http://www.bohae.go.th/products.html
เผยแพร่แล้ว
2021-01-02