รูปแบบการพัฒนาสมรรถนะหลักของครูตามหลักกัลยาณมิตรธรรม ในโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกบาลี ในเขตการปกครองคณะสงฆ์ ภาค 4

รูปแบบการพัฒนาสมรรถนะหลักของครูตามหลักกัลยาณมิตรธรรม ในโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกบาลี ในเขตการปกครองคณะสงฆ์ ภาค 4

  • thanach kanokthet Faculty of Public Health; Naresuan University
คำสำคัญ: รูปแบบการพัฒนา, สมรรถนะหลัก, กัลยาณมิตรธรรม

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ เพื่อ 1) ศึกษาสภาพสมรรถนะหลักของครูในโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกบาลี 2) สร้างรูปแบบการพัฒนาสมรรถนะหลักของครูตามหลักกัลยาณมิตรธรรมในโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกบาลี และ 3) ประเมินรูปแบบการพัฒนาสมรรถนะหลักของครูตามหลักกัลยาณมิตรธรรมในโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกบาลี ในเขตการปกครองคณะสงฆ์ ภาค 4 โดยเก็บรวบรวมข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ นักเรียนโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกบาลี จำนวน 331 รูป โดยใช้สถิติ คือ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 17 รูป/คน โดยใช้แบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง ร่วมกับการสนทนากลุ่มเฉพาะกับผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 9 รูป/คน แล้วนำมาวิเคราะห์เนื้อหา เพื่อการประเมินรูปแบบการพัฒนาสมรรถนะหลักของครูตามหลักกัลยาณมิตรธรรมในโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกบาลี สถิติที่ใช้ คือ ค่าเฉลี่ย และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน โดยผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 17 รูป/คน

              ผลการวิจัย พบว่า

  1. 1. สภาพสมรรถนะหลักของครูในโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกบาลี ในเขตการปกครองคณะสงฆ์ ภาค 4 มี 5 ด้าน ได้แก่ 1) การมุ่งผลสัมฤทธิ์ในการปฏิบัติงาน 2) การบริการที่ดี 3) การพัฒนาตนเอง 4) การทำงานเป็นทีม และ 5) จริยธรรมและจรรยาบรรณในวิชาชีพ โดยภาพรวม อยู่ในระดับมาก โดยด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุด ได้แก่ ด้านการพัฒนาตนเอง ด้านที่ค่าเฉลี่ยต่ำสุด ได้แก่ ด้านการมุ่งผลสัมฤทธิ์ในการปฏิบัติงาน
  2. 2. รูปแบบการพัฒนาสมรรถนะหลักของครูตามหลักกัลยาณมิตรธรรมในโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกบาลี พบว่า 1) ด้านการมุ่งผลสัมฤทธิ์ในการปฏิบัติหน้าที่ตามหลักกัลยาณมิตรธรรม คือ โรงเรียนควรกำหนดแผนการพัฒนาครูให้มีความรู้และความสามารถในการจัดการเรียนการสอนให้บรรลุวัตถุประสงค์ของสำนักเรียน 2) ด้านการบริการที่ดีตามหลักกัลยาณมิตรธรรม คือ โรงเรียนควรปลูกฝังให้ครูมีใจรักในการสอนและตื่นตัวต่อการสอนอยู่เสมอ 3) ด้านการพัฒนาตนเองตามหลักกัลยาณมิตรธรรม คือ โรงเรียนควรมีแผนพัฒนาครูให้เป็นผู้มีความรู้คู่คุณธรรมและมีความสามารถในการถ่ายทอดความรู้แก่นักเรียน 4 ) ด้านการทำงานเป็นทีมตามหลักกัลยาณมิตรธรรม คือ โรงเรียนควรมีกิจกรรมให้ทำงานร่วมกันเป็นทีม 5) ด้านจริยธรรมและจรรยาบรรณวิชาชีพครูตามหลักกัลยาณมิตรธรรม คือ โรงเรียนควรกำหนดภาระหน้าที่ความรับผิดชอบของครูให้ชัดเจนตามหลักวิชาชีพความเป็นครูแผนกบาลี เพื่อให้โรงเรียนประสบความสำเร็จตามเป้าหมาย
  3. 3. ผลการประเมินรูปแบบการพัฒนาสมรรถนะหลักของครูตามหลักกัลยาณมิตรธรรมในโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกบาลี ในเขตการปกครองคณะสงฆ์ ภาค 4 พบว่า มีความถูกต้อง ความเหมาะสม ความเป็นไปได้ และมีประโยชน์ อยู่ในระดับมากที่สุดทุกด้าน

 

บรรณานุกรม

1. พระมหาวรพล วรพโล (ม่วงสาว) สุบิน ยุระรัช และอรรณพ จีนะวัฒน์. (2562). แนวโน้มการจัดการศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกบาลีในประเทศไทย. วารสารสถาบันวิจัยณาณสังวร มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 10 (1) (มกราคม-มิถุนายน), 163-168.
2. พระมหาสุชาติ ธมฺมกาโม. (2019). การพัฒนาการศึกษาสงฆ์ในศตวรรษที 21. นิตยสารเสียง ธรรม จาก มหายาน| Nittayasan Siangtham Chakmahayan, 3(2), 77-84.
3. พระมหาสุธรรม สุรตโน (แก้วเคน). (2016). แนวทางการพัฒนาหลักสูตรการศึกษาพระปริยัติธรรม แผนกบาลี สู่ความเป็นเลิศ. นิตยสารเสียงธรรมจากมหายาน| Nittayasan Siangtham Chakmahayan, 1(1), 90-103.
4. พระมหาอิศเรศ ธมฺมวโร (อุ่นบรรจง). (2016). การพัฒนาการศึกษาสงฆ์ในศตวรรษที่ 21. Journal of Educational Review Faculty of Education in MCU, 3(1), 135-141.
5. สายัณห์ วงศ์สุรินทร์. (2019). สภาพการจัดการศึกษา พระปริยัติธรรมแผนกบาลี: กรณีศึกษา สำนักเรียนวัดชูจิตธรรมาราม พระอารามหลวง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. Rajabhat Rambhai Barni Research Journal, 13(1), 74-84.
6. อานนท์ เมธีวร ฉัตร. (2019). รูปแบบการพัฒนาสมรรถนะผู้บริหารของวิทยาลัยสงฆ์ สังกัด มหาวิทยาลัย มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. Mahachula Academic Journal, 6(2), 77-94.
7. พระมหาสมหมาย ฐิตเมโธ, พระมหาสหัส ฐิตสาโร, & ระวิง เรืองสังข์. (2017). กลยุทธ์การสร้างแรง จูงใจในการศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกบาลีของสำนักเรียนพระปริยัติธรรม แผนกบาลี. Journal of Educational Review Faculty of Education in MCU, 4(2), 56-67.
8. อานนท์ เมธีวรฉัตร. (2019). รูปแบบการเสริมสร้างสมรรถนะด้านการสอนของพระสอนศีลธรรม ใน โรงเรียน ในเขตการปกครองคณะสงฆ์ ภาค 4. Journal of Graduate Review Nakhon Sawan Buddhist College, 7(2), 165-180.
9. พระมหาประจักษ์ กิตฺติเมธี. (2017). การพัฒนาเทคนิคและวิธีการสอนพระปริยัติธรรม แผนกบาลี. Journal of Yanasangvorn Research Institute Mahamakut Buddhist University, 8(2), 101-112.
10. มงคลชัย ศรีสะอาด และ คณะ.(2555) รูปแบบการบริหารงานสำนักเรียนพระปริยัติธรรม แผนกธรรม แผนกบาลี .วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร. ฉบับพิเศษ (2555 ) หน้า 59-72. /
11. อินถา ศิริวรรณ. (2017). การศึกษาแนวทางพัฒนาการศึกษาของคณะสงฆ์ A study of Developing Guideline for Sangha's Education. วารสารครุศาสตร์ปริทรรศน์ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2(2).
12. เชษฐ์ธิดา กิตติสิริเวทย์ และชญาพิมพ์ อุสาโห. (2015). การส่งเสริมความเป็นกัลยาณมิตรของ ครู ในโรงเรียนอาชีวศึกษาเอกชน ในกรุงเทพมหานคร. Online Journal of Education, 10(3), 377-385.
13. ปิยะดา ก่อวุฒิกุลรังสี, อินถา ศิริวรรณ, & วิชชุดา หุ่นวิไล. (2018). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำ ผู้ บริหาร ตามหลักกัลยาณมิตรธรรม โรงเรียนป้อมนาคราชสวาทยานนท์ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่ การศึกษามัธยมศึกษา. วารสารครุศาสตร์ปริทรรศน์ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 5(3).
14. พระจักรกฤษ สีสิ้ว และ กิจพิณิฐ อุสาโห. (2019). การบริหารแบบมีส่วนร่วมในการจัดการศึกษาของโรงเรียนพระปริยัติธรรม ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ กลุ่ม 11 ของประเทศไทย. Educational Management and Innovation Journal, 2(3), 71-82.
15. พระครูปลัดสมชาย อภิวณฺโณ (เฮาลี้), (2559) “ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จในการบริหารจัดการสำนักเรียนพระปริยัติธรรม แผนกบาลี ในเขตปกครองคณะสงฆ์ ภาค 1”, วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต, (บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2559), หน้า ก-ข.
16. รัตพีรพัฒน์ ทะมานนท์. (2019). รูปแบบการพัฒนาสมรรถนะหลักของข้าราชการครูตามหลักพุทธ ธรรมของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิษณุโลก. Journal of MCU Nakhondhat, 6(10), 5701-5716.
17. นเรศ ปู่บุตรชา, วัลนิกา ฉลากบาง, วาโร เพ็งสวัสดิ์, พรเทพ เสถียร นพเก้า. (2018). สมรรถนะครู กับคุณภาพผู้เรียนในศตวรรษที่ 21. Journal of Roi Et Rajabhat University, 12(2), 255-268.
18. สมชาย ไมตรี (2553), “การศึกษาของพระสงฆ์ในประเทศไทย: กรณีศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกบาลี”, งานวิจัยค้นคว้าอิสระ, (สำนักงานคณะกรรมการการวิจัยแห่งชาติ, หน้า 126.
19. ประมูล สารพันธ์ และอินถา ศิริวรรณ (2550) การศึกษาแนวทางการพัฒนาการศึกษาของคณะสงฆ์. รายงานการวิจัยฉบับสมบูรณ์, (สถาบันวิจัยพุทธศาสตร์: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, บทคัดย่อ.
20. แสงเพ็ชร แสงจันทร์. (2018). แนวทางการพัฒนาสมรรถนะครูอาชีวศึกษาในจังหวัดเชียงราย. Lampang Rajabhat University Journal, 7(1), 130-142.
21. มนสภรณ์ วิฑูรเมธา, “การพัฒนาระบบกัลยาณมิตรเพื่อส่งเสริมการเห็นคุณค่าในตนเองของนักศึกษาพยาบาล”, วิทยานิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต, (บัณฑิตวิทยาลัย: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2543), บทคัดย่อ.
22. Obthom, T., & Sritragarn, T. (2020). ระบบการศึกษาของคณะสงฆ์ไทย THAI SANGHA EDUCATIONAL SYSTEM. Journal of Mahachula Phrae Campus, 14(1), 17-29.
23. พระครูอนุกูล สุตกิจ (สุเทพ สุเทโว). (2019). การศึกษาแรงจูงใจของนักเรียนพระปริยัติธรรม แผนก บาลี ในจังหวัดชลบุรี. Journal of MCU Social Science Review, 8(4), 73-86.
24. ประทีป พืชทองหลาง (2557) รูปแบบการปรึกษาเชิงพุทธตามหลักกัลยาณมิตร”,วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต (พระพุทธศาสนา),(บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, บทคัดย่อ.
25. พระมหาสมบูรณ์ เจริญทัศน์. (2015). การบริหารความเสี่ยงในสำนักเรียนพระปริยัติธรรม แผนก บาลี ในกรุงเทพมหานคร (Doctoral dissertation, Dhonburi Rajabhat University. Office of Academic Resources And Information Technology).
26. Banchayuth Nakmoodjalin. (2013). A form of development of Satisfied Religious heirs in Buddhism (Doctor of Thesis). Graduate School: Mahachulalongkornrajavidyalaya University,
เผยแพร่แล้ว
2020-09-01