รูปแบบการบริหารกิจการนักเรียนตามหลักพุทธธรรม โรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา กลุ่มที่ ๔

  • พระปลัดดำรงค์ ภทฺทมุนี ดำรงค์ แคนศิลา วิทยาลัยสงฆ์พุทธชินราช

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ ๓ ประการคือ ๑) เพื่อศึกษาสภาพการบริหารกิจการนักเรียนโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา กลุ่มที่ ๔ ๒) เพื่อสร้างรูปแบบการบริหารกิจการนักเรียนตามหลักพุทธธรรมสำหรับโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา กลุ่มที่ ๔ ๓) เพื่อประเมินรูปแบบการบริหารกิจการนักเรียนตามหลักพุทธธรรมสำหรับโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา กลุ่มที่ ๔ แบ่งออกเป็น ๓ ขั้นตอน คือ ขั้นตอนที่ ๑. ศึกษาสภาพการบริหารกิจการนักเรียนโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา กลุ่มที่ ๔ ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน ๑๕ รูป ใช้แบบสัมภาษณ์โครงสร้าง และใช้การวิเคราะห์เนื้อหา ขั้นตอนที่ ๒. การสร้างรูปแบบการบริหารกิจการนักเรียนตามหลักพุทธธรรมสำหรับโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษากลุ่มที่ ๔ ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน ๑๔ รูป/คน โดยการจัดสนทนากลุ่ม เครื่องมือที่ใช้คือ แบบบันทึกการสนทนากลุ่ม และใช้การวิเคราะห์เนื้อหา ขั้นตอนที่ ๓. ประเมินรูปแบบการบริหารกิจการนักเรียนตามหลักพุทธธรรมสำหรับโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา กลุ่มที่ ๔  จาก ผู้บริหาร หรือ ผู้เกี่ยวข้อง จำนวน ๑๕ รูป เครื่องมือที่ใช้ได้แก่ แบบประเมินที่ถามความเหมาะสมใน ๔ ด้าน คือ โดยประเมินความถูกต้อง ความเหมาะสม ความเป็นไปได้ในการปฏิบัติและประโยชน์ สถิติที่ใช้ได้แก่ค่าความถี่ค่าร้อยละ

ผลการวิจัยพบว่า

๑. สภาพการบริหารกิจการนักเรียนโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา กลุ่มที่ ๔ พบว่า การวางแผนงานกิจการนักเรียน ไม่มีแผนในการดำเนินงานด้านงานกิจการนักเรียน ส่วนใหญ่แล้วบริหารจะวางแผนงานกิจการนักเรียนในแผนใหญ่แผนเดียวคือแผนปฏิบัติการประจำปี ด้านการส่งเสริมงานกิจการนักเรียนไมสารมารถดำเนินงานไดอย่างเต็มที่เนื่องจากขาดงบประมาณในการสนับสนุน ด้านส่งเสริมพัฒนาให้นักเรียนมีวินัย คุณธรรม จริยธรรม พบว่า ในการจัดกิจกรรมส่งเสริมพัฒนาความประพฤติและระเบียบวินัยการดำเนินงานเป็นไปไดยากเนื่องจากมีผู้ที่มีอำนาจในการตัดสินใจหลายคนและฝ่ายผู้ที่มีหน้าที่รับผิดชอบไมมีอำนาจในการตัดสินใจ ด้านการดำเนินงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนนั้น ผู้บริหารให้ความสำคัญกับการจัดระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนอย่างไม่ต่อเนื่อง และไมให้ความร่วมมือในในการช่วยกันป้องกันและแกไขปัญหาทำให้เกิดปัญหาสารเสพติด และด้านการส่งเสริมประชาธิปไตยในโรงเรียน พบว่ามีงบประมาณสนับสนุนไมเพียงพอเพื่อใช้ในการวางแผนดำเนินการต่างๆ การจัดบริการแนะแนว การช่วยเหลือนักเรียนขาดแคลน การติดตามผลนักเรียนที่สำเร็จการศึกษาการรักษาระเบียบวินัยของโรงเรียนจะต้องอาศัยบุคลากรที่มีประสบการณและมีความรูความสามารถพิเศษ และต้องใช้เวลาในการเตรียมการดำเนินการ ซึ่งโรงเรียนส่วนมากยังขาดความพรอมในด้านนี้ อีกทั้งยังมีข้อจำกัดกัดเกี่ยวกับปัจจัยการบริหาร เช่น บุคลากรหรือครู          มีจำนวนน้อย งบประมาณที่ไดhรับจัดสรรก็จะเป็นตามรายหัวนักเรียนและมักประสบปัญหาครูไมครบชั้นเรียน เป็นเหตุให้ครูต้องปฏิบัติงานหลายๆ หน้าที่ไปพร้อมๆ กัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในโรงเรียนขนาดเล็กมีหน้าที่สอนเต็มทั้งวัน ไมมีเวลาให้กับการปฏิบัติงานด้านอื่นๆ และโรงเรียนขนาดเล็ก        มีทรัพยากรจำกัดไมมีความคลองตัวในการปฏิบัติงาน นอกจากนั้นจำนวนนักเรียนก็มีน้อยจนเป็นปัญหาในการจัดกิจกรรมหรือโครงการต่างๆ

๒. รูปแบบการบริหารกิจการนักเรียนตามหลักพุทธธรรมสำหรับโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา กลุ่มที่ ๔ พบว่า รูปแบบการบริหารกิจการนักเรียน โดยใช้หลักอิทธิบาท ๔       ด้วยการการวางแผนงานฝ่ายกิจการนักเรียน ผู้บริหารร่วมให้คำปรึกษา จัดทำแผนงานฝ่ายกิจการนักเรียน ควรมีการสร้างขวัญและกำลังใจแก่นักเรียนที่มีความประพฤติดี ให้การยกย่องชมเชยนักเรียนที่ทำความดีด้านต่างๆ ควรมีการจัดประชุมครูเพื่อประสิทธิภาพในการดูแลช่วยเหลือ มีการจัดทำเอกสารชี้แจง เผยแพร่หลักการของประชาธิปไตยโรงเรียน ร่วมกิจกรรมไหว้พระสวดมนต์ก่อนเข้าเรียนกับนักเรียน มีกิจกรรมโฮมรูม ควรมีการควบคุม กำกับ ดูแล ติดตาม ความประพฤตินักเรียนทั้งในและนอกโรงเรียน ควรมีการประเมิน ก่อน ระหว่าง และหลังการจัดกิจกรรม         

๓. ผลการประเมินรูปแบบการบริหารกิจการนักเรียนตามหลักพุทธธรรมสำหรับโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา กลุ่มที่ ๔ ทั้ง ๙ ด้าน ในภาพรวมอยู่ในระดับดีมาก

เผยแพร่แล้ว
2020-09-01