การศึกษาวิเคราะห์คัมภีร์อุปปาตะสันติ

AN ANALYTICAL STUDY OF UPPATASANTI SCRIPTURE

  • สมจันทร์ ศรีปรัชยานนท์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาลัยสงฆ์นครลำปาง
  • พระครูสุตชยาภรณ์ .
  • พระมหาบวรวิทย์ รตนโชโต
  • นพดล อินทเสนา
  • ปาณิสรา เทพรักษ์
คำสำคัญ: ศึกษาวิเคราะห์, คุณค่า, คัมภีร์อุปปาตะสันติ

บทคัดย่อ

      การวิจัยฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ๑. เพื่อศึกษาประวัติความเป็นมาและเนื้อหาของคัมภีร์อุปปาตะสันติ ๒. เพื่อศึกษาวิเคราะห์ลักษณะการประพันธ์และคุณค่าของคัมภีร์อุปปาตะสันติ ๓. เพื่อศึกษาวิเคราะห์อิทธิพลของคัมภีร์อุปปาตะสันติ การศึกษาครั้งนี้ เป็นการศึกษาวิจัยเชิงการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) จากเอกสาร (Documentary Research) และการสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth Interview)   เพื่อนำมาวิเคราะห์ถึงเนื้อ คุณค่าและอิทธิพลต่อสังคมล้านนา

ผลการศึกษาวิจัยพบว่า

เนื้อหาของคัมภีร์อุปปาตะสันติเป็นการสรรเสริญคุณสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่มีอิทธิและฤทธานุภาพ เช่น เทวดา อินทร์ พรหม ยักษ์ นาค คนธรรพ์ ครุฑและอสูรฯลฯ เพื่อระงับเหตุร้าย พ้นจากอุปัทวะอันตราย สิ่งชั่วร้าย ขจัดปัดเป่าสิ่งชั่วแล้วให้กลายเป็นดีและให้เกิดความสุขสวัสดี โดยมีการแต่งเป็นลักษณะร้อยกรองในรูปฉันทลักษณ์แบบปัฐยาวัตรภาษาบาลีขนาดยาวจำนวน ๒๗๑ คาถา ซึ่งคัมภีร์อุปปาตะสันติเป็นวรรณกรรมที่คุณค่าและอิทธิพลต่อสังคมล้านนา เกิดจากความเหตุ ๒ ประการ ได้แก่  

๑) ราชูปถัมภ์ของพระมหากษัตริย์ในอาณาจักรล้านนา บทบาทของพระมหากษัตริย์ในการอุปถัมภ์พระพุทธศาสนาส่งผลให้เกิดความเจริญ (ยุคทอง) ทางพระพุทธศาสนา ได้แก่ ๑) ความแตกฉานทางภาษาบาลีที่ ๒) การเผยแผ่หลักธรรม  ในการขัดเกลาจิตใจให้เกิดคุณธรรมและจริยธรรมอันดีงาม  ๓) วรรณกรรมที่สำคัญทางพระพุทธศาสนาที่ให้ความรู้จากภูมิปัญญาท้องถิ่น และถูกนำมาใช้อ้างอิงความรู้เชิงวิชาการ   นอกจากนี้ ทางวรรณกรรมมีอิทธิพลต่อวัฒนธรรมในล้านนา  ดังนี้  ๑) ภูมิปัญญาท้องถิ่นการจารหรือจารึกคำสอนในใบลาน ๒) สุนทรียภาพในการแต่ง/รจนา การแต่ง ๓) คัมภีร์และคำสอนพื้นเมือง  สาระธรรมที่สอดแทรกหลักธรรม ตำนาน ความเชื่อและเกร็ดความรู้ตามขนบธรรมเนียม ประเพณีและวัฒนธรรมของท้องถิ่น

๒)  อานิสงส์การแต่ง/ถวายธรรม  วรรณกรรมในล้านนาเกิดเชื่อเรื่องผลานิสงส์ที่ได้สร้างและถวายธรรมแห่งวัด นำความสุขมาสู่ตนเองและครอบครัว  และเป็นการอุทิศบุญกุศลให้แก่ดวงวิญญาณบุพการีชนให้ไปสู่สรวงสวรรค์ในสัมปรายิภพ อานิสงส์การแต่ง/ถวาย/สวดและฟังคัมภีร์ในล้านนามีอิทธิพล ได้แก่  ๑) ศิริมงคล/แคล้วคลาด เป็นมงคลอันยิ่งใหญ่แก่ชีวิต พ้นจากอุปัทวะอันตรายทั้งหลาย ๒) สร้างขวัญและกำลังใจ  ๓) คำสอนทางพระพุทธศาสนา เชื่อว่าการให้ธรรมะเป็นทานมีผลานิสงส์กว่าการให้ทั้งปวง ๔) วัฒนธรรมท้องถิ่น จารีตประเพณีแบบล้านนานิยมถวายธรรมใช้เทศน์ก่อนหรือหลังการเจริญพระพุทธมนต์

คัมภีร์อุปปาตะสันติถือได้ว่าเป็นคัมภีร์ล้านนาที่มีลักษณ์เนื้อหา คุณค่าและอิทธิพลที่สะท้อนให้เห็นประวัติศาสตร์ ความเป็นมา ความเชื่อ คุณค่าและส่งผลอิทธิพลต่อวิถีชีวิตของชุมชนในล้านนา ที่ยึดหลักปฏิบัติและการแสวงหาที่พึ่งพาทางด้านจิตวิญญาณผ่านพิธีกรรมทางพระพุทธศาสนามาตั้งแต่อดีตจนกระทั่งถึงปัจจุบัน

ABSTRACT

The purposes of this research are: 1) To study the history and content of the Upapatasanti scripture, 2) To study the analysis of the literary style and the value of the Upapatasanti Scripture, and 3) To analyze the impact of Uppatasanti Scripture. The research is a qualitative research from documentary and in-depth interview that can be applied to analysis the values and influence to Lanna society.

The result of study is found that: The content of the Upapatasanti Scripture had used to praise for the sacred things that have power and power such as; Devi, Brahma, Giant, Naga, Gandharvas, Garuda and Demon, etc. This Mantra can be stopped the disaster from danger, evil, take the bad thing to be good and happiness. The literature was composed of poetry in Pali Patayavat form and contain into 271 spells. This script is a value and influence on the Lanna society as; 1) Faith in Triple Gem and the sacred things; it will be helped to escape from suffering, 2) individuals and family, it makes helpful to psychological relationships, to make and work for prosperity, 3) culture and tradition, the Lanna way has had the unique in conducting the ritual, and 4) local knowledge, writing of scripture literature is originated from local knowledge in both content and inscription in the palm leaf. the scriptures play an important role for two reasons as:

  1. The Lanna King had the role for helping Buddhism that was called the Golden Age. That is the result to: 1) The dissension of Pali language 2) The dissemination of principles; it is refine the mind to create virtue and morality 3) The important Buddhist literatures that provides from local knowledge and to be used referring in academic knowledge. In addition, the Lanna literature has influenced as follows: 1) Local knowledge, inscription or recording the teaching in palm leaf 2) Aesthetics in composing/evangelism 3) Native scriptures and Dhamma teachings that incorporates principles, myths, beliefs, and local traditions.
  2. Virtue decoration/Dhamma scripture offering; Lanna believed that, the virtues and dedicated the Dhamma scripture can get the happiness to individual and family as well as to dedicate to the parents who passed away. The virtue of composing/offering/ praying and listening to the scriptures in Lanna are impacting to: 1) auspicious and dangerous avoiding; it is the great auspicious of life, avoiding from all danger 2) getting the morale and morality 3) Buddhist teachings that believe of Dhamma giving is the most valuable than all 4) Lanna culture is dedicated to the sermons before or after the Buddhist chanting (Buddhist Mantra)

 Keywords: Analysis Study, Value, Uppatasanti Scripture.

 

บรรณานุกรม

กีรติ กมลประเทืองกร. “คุณค่าของการสวดมนต์ที่มีต่อพุทธศาสนิกชนในสังคมไทย: กรณีศึกษาพระพุทธศาสนิกชน วัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ กรุงเทพมหานคร”. วิทยานิพนธ์พระพุทธศาสนามหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย: วิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2551.
ปีเตอร์เดลลา สันตินา เขียน. สมหวัง แก้วสุฟอง แปล. คำบรรยายพระพุทธศาสนามหายาน. เชียงใหม่: สาขาวิชา พระพุทธศาสนาศึกษา ภาควิชาปรัชญาและศาสนา มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, มปป.
พระมหาวัฒน์ วฑฺฒนสุธี (อุปคํา) . “คําสอนเรื่องคุณธรรมทางพระพุทธศาสนาที่ปรากฏในภาษิตล้านนา”. วิทยานิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตร์มหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณ์ราชวิทยาลัย, 2545.
พระมหาสุทิตย์ อาภากโร (อบอุ่น). “การศึกษาองค์ความรู้และภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ปรากฏในวรรณกรรมพระพุทธศาสนาเรื่องอานิสงส์และคัมภีร์เทศน์ในเทศกาลต่างๆ ของล้านนา”. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตร-ดุษฎีบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2548.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2539.
มหามกุฏราชวิทยาลัย. พระไตรปิฎกพร้อมอรรกถาแปล ชุด 91 เล่ม. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2534.
เผยแพร่แล้ว
2020-05-01