ศึกษาวิเคราะห์อิทธิบาท 4 ที่มีผลต่อการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมของนักเรียนในโรงเรียนอุบลรัตน์ราชกัญญาราชวิทยาลัย ตำบลบางแก้ว อำเภอนครชัยศรี จังหวัดนครปฐม

  • พระพงศธร ลับเลิศลบ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
คำสำคัญ: อิทธิบาท 4, การพัฒนาคุณธรรมจริยธรรม, นักเรียน

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้ ผู้วิจัยได้กำหนดวัตถุประสงค์ของการวิจัยไว้ 3 ประการดังนี้  1) เพื่อศึกษาแนวคิดเรื่องอิทธิบาท 4 ในพระพุทธศาสนาเถรวาท  2) เพื่อศึกษาแนวคิดการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรม 3) เพื่อวิเคราะห์อิทธิบาท 4 ที่ส่งผลต่อการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมที่ดีตามแนววิถีพุทธของโรงเรียนอุบลรัตนราชกัญญาราชวิทยาลัย ตำบลบางเเก้ว อำเภอนครชัยศรี จังหวัดนครปฐมประชากรที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ คือ นักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้นตอนต้นโรงเรียนอุบลรัตนราชกัญญาราชวิทยาลัย ตำบลบางแก้ว อำเภอนครชัยศรี จังหวัดนครปฐม จำนวน 235 คน โดยใช้การเปิดตารางการสุ่มตัวอย่างของทาโร่ ยามาเน่ ได้กลุ่มตัวอย่างที่ 148 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดย ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าที การทดสอบค่าเอฟ การวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว และเปรียบเทียบความแตกต่างรายคู่ด้วยวิธีผลต่างเป็นสำคัญน้อย

ผลการวิจัยพบว่า

  1. แนวคิดเรื่องอิทธิบาท 4 ในพระพุทธศาสนาเถรวาท ทั้ง 5 ด้าน โดยภาพรวม 3.85 เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า ด้านการศึกษา อยู่ในระดับปานกลาง ส่วนด้านการประพฤติตน

เป็นคนดี ด้านความรับผิดชอบต่อครอบครัว ด้านความรับผิดชอบต่อโรงเรียน และด้านความรับผิดชอบต่อชุมชนและประเทศชาติตามหลักอิทธิบาท 4 อยู่ในระดับมาก

  1. แนวคิดการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรม โดยจำแนกข้อมูลตามปัจจัยส่วนบุคคล พบว่า นักเรียนทีมี เพศ ชั้นเรียน อายุ อาชีพผู้ปกครอง สถานภาพของผู้ปกครอง มีการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมในโรงเรียนอุบลรัตนราชกัญญาราชวิทยาลัย ตำบลบางแก้ว อำเภอนครชัยศรี จังหวัดนครปฐม ไม่แตกต่างกัน จึงปฏิเสธสมมติฐานที่ตั้งไว้ ส่วนนักเรียนที่มี เกรดเฉลี่ยสะสม มีการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมนักเรียนในโรงเรียนอุบลรัตนราชกัญญาราชวิทยาลัย ตำบลบางแก้ว อำเภอนครชัยศรี จังหวัดนครปฐม แตกต่างกัน จึงยอมรับสมมติฐานที่ตั้งไว้
  2. วิเคราะห์อิทธิบาท 4 ที่ส่งผลต่อพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมที่ดีตามแนววิถีพุทธของโรงเรียนอุบลรัตนราชกัญญาราชวิทยาลัย ตำบลบางเเก้ว อำเภอนครชัยศรี จังหวัดนครปฐม พบว่า ด้านการศึกษา ด้านการประพฤติตนเป็นคนดี ด้านความรับผิดชอบต่อครอบครัว ความรับผิดชอบต่อโรงเรียน และด้านความรับผิดชอบต่อชุมชนและประเทศชาติตามหลักอิทธิบาท 4 ไม่มีความสัมพันธ์กับปัจจัยส่วนบุคคล เพศ ชั้นเรียน อายุ อาชีพของบิดา มารดา หรือผู้ปกครอง และสถานภาพของผู้ปกครอง อย่างไรก็ตาม การพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมในโรงเรียนอุบลรัตนราชกัญญาราชวิทยาลัยทั้ง 5 ด้าน มีความสัมพันธ์เชิงบวกกับเกรดเฉลี่ยสะสม

บรรณานุกรม

กระทรวงศึกษาธิการ. (2550 ). คุณธรรมพื้นฐาน 8 ประการ. ค้นเมื่อวันที่ 12 กรกฎาคม 2562 จากhttp://www.moe.go.th.
บัญชา ท่าทอง. (2556). ศึกษาการใช้หลักอิทธิบาท 4 พัฒนาความรับผิดชอบของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนอยุธยาวิทยาลัย. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ปราชญา กล้าผจัญ และสมศักดิ์ คงเที่ยง. (2544) หลักและทฤษฎีการบริหารสถานศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
พยุงศักดิ์ จันทรสุรินทร์. (5242). การพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมในระบบการศึกษาไทยท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงของสังคม. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว.
พระธรรมปิฎก (ป. อ. ปยุตฺโต). (2544). พุทธศาสนากับการพัฒนาที่ยั่งยืน. กรุงเทพฯ: สหธรรมิก.
พระธรรมปิฎก. (2542). พุทธธรรม. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ สำนักนายกรัฐมนตรี. (2554). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 11 (พ.ศ. 2555-2559).
สุจิตรา บุณยรัตน์พันธุ์. (2557). ระเบียบวิธีวิจัยสำหรับรัฐประศาสนศาสตร์. (พิมพ์ครั้งที่ 14). กรุงเทพฯ: เสมาธรรม.
สุทธิ ทองประดิษฐ์. (2533). ทฤษฎีการบริหาร. (พิมพ์ครั้งที่ 3). มหาสารคาม: อภิชาตการพิมพ์.
เผยแพร่แล้ว
2020-02-19