วัฒนธรรมทางการเมืองไทยและบทบาทของทหารกับการเมือง

THAI POLITICAL CULTURE AND THE ROLE OF THE SOLDIER AND POLITICS

  • พระมหาบวรวิทย์ อายุมั่น
  • กนกรัตช์ เก่าศิริ
  • ธีระวัฒน์ แก้วลังกา
  • พร้อมพล สัมพันธโน
คำสำคัญ: วาทกรรมปราบโกง, ความสุจริต, ปัญหาการทุจริตคอรัปชั่น

บทคัดย่อ

วัฒนธรรมการเมืองไทยได้รับอิทธิพลมาจากระบอบการปกครองในอดีต อีกทั้งยังมีการผสมระหว่างความเป็นอิสระนิยมกับอำนาจนิยม กล่าวคือ คนไทยมีลักษณะอิสรเสรี ไม่ชอบอยู่ภายใต้การบังคับ และมักใช้เสรีภาพเกินขอบเขต ขาดความรับผิดชอบ ในขณะเดียวกันคนไทยยังถูกครอบงำด้วยวัฒนธรรมแบบอำนาจนิยมที่ยกย่องผู้มีอำนาจเหนือกว่า ลักษณะดังกล่าวเมื่อเกิดขึ้นในระบบการเมืองจึงทำให้เป็นเครื่องมือของผู้ที่แย่งชิงอำนาจ นำไปสู่วิกฤตการณ์ทางการเมือง โดยวัฒนธรรมแบบอำนาจนิยมจะทำให้คนไทยเรียกร้องให้กลุ่มคนที่มีอำนาจออกมาแก้ไขปัญหาไม่ว่าด้วยวิธีใดก็ตามจึงเป็นโอกาสให้ทหารที่จัดว่าเป็นองค์กรที่มีอำนาจมากเข้ามาควบคุม จัดการในรูปแบบของการกระทำรัฐประหารด้วยเหตุผลว่าเพื่อรักษาความสงบเรียบร้อยและความมั่นคงของประเทศชาติในแต่ละยุคสมัย โดยแสดงออกในบทบาทของผู้ไกล่เกลี่ย ผู้พิทักษ์และผู้ปกครอง อย่างไรก็ตามการรัฐประหารในแต่ละครั้งทำให้เกิดการเมืองเกิดภาวการณ์ชะงักงัน และเป็นอุปสรรคต่อการพัฒนาระบอบประชาธิปไตย หากต้องการพัฒนารูปแบบการเมืองการปกครองของไทยให้เป็นประชาธิปไตยโดยสมบูรณ์นั้น จะต้องปลูกฝังและส่งเสริมหลักประชาธิปไตยที่ถูกต้องให้แก่ประชาชนในสังคม รวมถึงทหารต้องมีความเป็นทหารอาชีพและต้องยุติการเข้าแทรกแซงหรือมีบทบาททางการเมือง ทหารต้องรู้จักหน้าที่ความรับผิดชอบในขอบเขตของตนโดยไม่เข้าไปยุ่งเกี่ยวกับการตัดสินใจทางการเมืองซึ่งถือเป็นหน้าที่ของฝ่ายพลเรือน อีกทั้งการปรับทัศนคติการทำงานร่วมกันระหว่างฝ่ายทหารและฝ่ายพลเรือน โดยคำนึงถึงพันธกิจและบทบาทหน้าที่ของตนเป็นสิ่งสำคัญเพื่อให้ประเทศชาติพัฒนาไปอย่างมีเสถียรภาพ

บรรณานุกรม

กมล สมวิเชียร. วัฒนธรรมการเมืองไทยกับการพัฒนาการเมือง. ในวรรณไวทยากร: รัฐศาสตร์. พระนคร: ไทยวัฒนาพานิช, 2514
ชาดา นนทวัฒน์. กบฏแผ่นดินแย่งชิงอำนาจ. กรุงเทพมหานคร: บริษัท ยิปซี กรุ๊ป จำกัด, 2552
ชำนาญ จันทร์เรือง. วัฒนธรรมทางการเมืองของไทย. 2559. สืบค้นเมื่อวันที่ 10 กุมภาพันธ์ 2563. จากเว็บไซต์ https://www.bangkokbiznews.com/blog/detail/637713
ทิวากร แก้วมณี. แนวคิดวัฒนธรรมการเมือง: จาก Civic Culture สู่ Bowling Alone Political Culture: From Civic Culture to Bowling Alone. 2553. สืบค้นเมื่อวันที่ 10 กุมภาพันธ์ 2563. จากเว็บไซต์ http://oknation.nationtv.tv/blog/dhiwakorn/2010/10/05/entry-1
นิธิ เอียวศรีวงศ์. “วัฒนธรรมทางการเมืองไทย”. เอกสารการประชุมวิชาการวัฒนธรรมการเมือง จริยธรรม และการปกครอง. กรุงเทพมหานคร: สถาบันพระปกเกล้า, 2550
นิธิ เอียวศรีวงศ์. ชาติไทย เมืองไทย แบบเรียนและอนุสาวรีย์: ว่าด้วยวัฒนธรรม. รัฐ และรูปการจิตสำนึก. กรุงเทพมหานคร: มติชน, 2538
พัทยา สายหู. การใช้แบบความคิดเรื่อง “วัฒนธรรม” ในการพัฒนาประเทศ ใน ประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม. กรุงเทพมหานคร: สมาคมสังคมศาสตร์แห่งประเทศไทย, 2514
รุจิโรจน์ สายสมบัติ. ทหารกับประชาธิปไตย. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต. กรุงเทพมหานคร: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2542
ลิขิต ธีรเวคิน. คนไทยในอุดมคติ. กรุงเทพมหานคร: แม๊ค, 2548
ลิขิต ธีรเวคิน. วัฒนธรรมทางการเมืองและการกล่อมเกลาเรียนรู้ทางการเมือง. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2529
สุขุม ธนพงศ์พิพัฒน์. ปัจจัยที่เอื้ออำนวยต่อการทำรัฐประหารของทหารไทยระหว่าง พ.ศ. 2500-2534. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต. กรุงเทพมหานคร: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2539
สุจิต บุญบงการ. การพัฒนาทางการเมืองของไทย: ปฏิสัมพันธ์ระหว่างทหาร สถาบันทางการเมืองและการมีส่วนร่วมทางการเมืองของประชาชน. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2542
สุจิต บุญบงการ. ทหารกับการพัฒนาการเมืองไทย. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิเพื่อการศึกษาประชาธิปไตยและการพัฒนา โครงการจัดพิมพ์คบไฟ, 2562
สุรชาติ บำรุงสุข. ไตรสรณคมน์ทหาร รัฐประหาร และการเมืองไทย. กรุงเทพมหานคร:สถาบันปรีดี พนมยงค์, 2551
สุรชาติ บำรุงสุข. ทหารกับประชาธิปไตย: จาก 14 ตุลาฯ สู่ปัจจุบันและอนาคต. กรุงเทพมหานคร: ศูนย์วิจัยและผลิตตำรา มหาวิทยาลัยเกริก, 2541
อุไรวรรณ ธนสถิต. วัฒนธรรมการเมืองแบบประชาธิปไตย. วารสารสถาบันพระปกเกล้า. 2552. 7(3), 1
Almond. Gabriel & Verba, Sidney. The Civic Culture. Princeton: Princeton University Press, 1972
Almond, Gabriel. Comparative Politics Systems. The Journal of Politics, 1956, 18(3), pp. 391-409.
Lucian W.Pye. Aspects of Political Development. Boston and Toronto: Little Brown & Company, 1966
Surachart Bumrungsuk. United States Foreign Policy and Thai Military Rule. 1947-1977. Master of Arts Thesis Cornell University, 1985
เผยแพร่แล้ว
2020-05-01