พุทธวิธีการดับทุกข์ด้วยบททบทวนธรรมของ ดร.ใจเพชร กล้าจน

  • สันทนา ประวงศ์ มจร.วิทยาเขตเชียงใหม่
  • วิโรจน์ วิชัย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตเชียงใหม่
  • ผุสดี เจริญไวยเจตน์ สถาบันวิชชาราม
คำสำคัญ: การดับทุกข์, บททบทวนธรรม, ดร.ใจเพชร กล้าจน

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ คือ 1) เพื่อศึกษาการดับทุกข์ด้วยทบทวนธรรมในพระพุทธศาสนา 2) เพื่อศึกษาการดับทุกข์ด้วยบททบทวนธรรมของ ดร.ใจเพชร กล้าจน 3) เพื่อวิเคราะห์การดับทุกข์ด้วยบททบทวนธรรมของ ดร.ใจเพชร กล้าจน เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ แบบการวิจัยเอกสาร ร่วมกับการสัมภาษณ์เชิงลึกและสังเกตแบบมีส่วนร่วม ผลการวิจัยพบว่า

1) การดับทุกข์ด้วยบททบทวนธรรมในพระพุทธศาสนา เป็นการพิจารณาเนื้อหาของความจริงในเรื่องหนึ่งๆ ซ้ำๆ โดยใช้วิธีปฏิบัติตามหลักเหตุแห่งวิมุตติ 5 คือ การฟังธรรม สนทนาธรรม ทบทวนธรรม การตรึกตรองใคร่ครวญธรรม และสมาธินิมิต พร้อมกับการสลายความโลภ โกรธ หลงไปเป็นลำดับตามหลักปหาน 5 เพื่อความดับแห่งทุกข์ใจอย่างยั่งยืน

2) การดับทุกข์ด้วยบททบทวนธรรมของ ดร.ใจเพชร กล้าจน เป็นการกลั่นเนื้อหาธรรมจากพระไตรปิฎกมาแปลเป็นภาษาที่เข้าใจง่าย มี 165 ข้อ เป็นการปรับความเห็นผิดให้เป็นถูก โดยใช้วิธีปฏิบัติตามหลักเหตุแห่งวิมุตติทั้ง 5 อย่าง พร้อมกับสลายความยึดติดไปเป็นลำดับ เพื่อดับทุกข์ใจอย่างยั่งยืน ผลคือดับทุกข์ใจได้ในปัจจุบันขณะ พร้อมทั้งเกิดผลดีด้านร่างกาย จิตใจ สังคม และปัญญา

3) การดับทุกข์ด้วยบททบทวนธรรมของ ดร.ใจเพชร กล้าจน สอดคล้องตามหลักเหตุแห่งวิมุตติ 5 และปหาน 5 ในพระพุทธศาสนา เพราะมุ่งที่การดับทุกข์ใจเป็นหลัก โดยเน้นการสร้างปัญญาที่เข้าใจเรื่องกรรมอย่างแจ่มแจ้ง เพื่อปล่อยวางความยึดติด ด้วยการปฏิบัติเหตุแห่งวิมุตติ 5 ให้มาก กระทั่งดับทุกข์ใจได้ไปเป็นลำดับในปัจจุบันขณะ

บรรณานุกรม

กรมสุขภาพจิต. (6 พฤศจิกายน 2562). ติดหูที่หัวใจ รับฟังกันวันละ 10 นาที ป้องกันใจป่วย ลดเครียด แนะ 3 เทคนิคการฟัง. สืบค้นเมื่อ 12 มีนาคม 2564, จาก https://dmh.go.th/news-dmh/view.asp?id=30062

ใจเพชร กล้าจน. (2563). แก่นหลักของการดูแลสุขภาพตามหลักแพทย์วิถีธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 1. สมุทรสาคร: บริษัทพิมพ์ดีจำกัด.

______________. (2558). จิตอาสาแพทย์วิถีพุทธเพื่อมวลมนุษยชาติ. วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์.

______________. (2564). บททบทวนธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 3. สมุทรสาคร: บริษัทพิมพ์ดีจำกัด.

______________. (2561). อริยศีลรักษาโรค. พิมพ์ครั้งที่ 1. สมุทรสาคร: บริษัทพิมพ์ดีจำกัด.

______________. (2563). รูปแบบการบูรณาการวัฒนธรรมการดูแลสุขภาพด้วยการแพทย์วิถีธรรม. วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (11 กุมภาพันธ์ 2558). หัวใจพระพุทธศาสนา. สืบค้นเมื่อ 20 ตุลาคม 2564, จาก https://www.mcu.ac.th/article/detail/14339

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ลักขณา วรพงศ์พัฒน์. (2560). ผลของโปรแกรมสวดมนต์และทบทวนธรรมตามหลักการแพทย์วิถีธรรม ต่อระดับความเครียดของผู้ต้องขังหญิง เรือนจำกลางนครพนม จังหวัดนครพนม. วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์.

ศูนย์จิตรักษ์โรงพยาบาลกรุงเทพ. (ม.ป.ป.). จิตแพทย์แนะจัดการความเครียดรับมือโควิด-19 ไม่ให้ป่วยใจ. สืบค้นเมื่อ 12 สิงหาคม 2564, จาก https://www.bangkokhospital.com/content/psychiatric-guidance-on-stress-management-trading-covid-19

หมายขวัญพุทธ กล้าจน. (2563). รูปแบบการบริหารงานเชิงระบบโครงการสร้างศักยภาพพึ่งตนจิตอาสาแพทย์วิถีธรรม. วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี.
เผยแพร่แล้ว
2022-06-27