ศึกษากสิกรรมวิถีพุทธในมูลนิธิแพทย์วิถีธรรมแห่งประเทศไทย : กรณีศึกษาชุมชนภูผาฟ้าน้ำ อ. แม่แตง จ. เชียงใหม่

  • นายแก่นศีล กล้าจน มจร.วิทยาขตเชียงใหม่
  • เทพประวิณ จันทร์แรง มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตเชียงใหม่
  • ภูเพียรธรรม กล้าจน สถาบันวิชชาราม
คำสำคัญ: กสิกรรมวิถีพุทธ, ปฏิบัติศีล, พืชพันธุ์พื้นเมือง

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ คือ 1) เพื่อศึกษาหลักการทำกสิกรรมตามหลักพระพุทธศาสนาและกสิกรรมทางเลือก 2) เพื่อศึกษาหลักการทำกสิกรรมวิถีพุทธของมูลนิธิแพทย์วิถีธรรมแห่งประเทศไทย ณ ชุมชนภูผาฟ้าน้ำ อ.แม่แตง จ.เชียงใหม่ 3) เพื่อวิเคราะห์หลักการทำกสิกรรมวิถีพุทธในมูลนิธิแพทย์วิถีธรรมแห่งประเทศไทย ณ ชุมชนภูผาฟ้าน้ำ อ.แม่แตง จ.เชียงใหม่

 ผลการวิจัย พบว่า

1) หลักการทำกสิกรรมตามหลักพระพุทธศาสนา เป็นการเพาะปลูกพืชพันธุ์บนพื้นฐานการปฏิบัติศีล ไม่ฆ่า ไม่เบียดเบียนชีวิตใด เป็นสัมมาอาชีวะ ส่วนกสิกรรมทางเลือก ล้วนยังมุ่งเพิ่มผลผลิต ลดรายจ่ายเพิ่มรายได้ พึ่งตนเองและไม่เบียดเบียน เน้นในเรื่องเศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อมเป็นหลัก

2) หลักการทำกสิกรรมวิถีพุทธในชุมชนภูผาฟ้าน้ำ คือ พันธุ์ดี  ดินดี น้ำดี แสงดี ศีลดี และมิตรดี โดยปฏิบัติศีล อย่าขี้เกียจ อย่าใจร้อน อย่าโลภ พอประมาณ และรู้จักแบ่งปัน มีรูปแบบนาแปลงเล็ก ปลูกพืชพันธุ์พื้นเมือง พืชป่า ดูแลสุขภาพที่สมดุลร้อนเย็น เพื่อสร้างความมั่นคงทางอาหาร พืชผัก ข้าว ถั่ว ธัญพืชที่จำเป็นแท้ เพื่อวิถีชีวิตผาสุก ทั้งประหยัด เรียบง่าย พึ่งตนและแบ่งปัน  มีการคบและเคารพมิตรดี ศีลดีและมิตรดี คือ สมบัติแท้จริงของทุกชีวิต

3) ผลเชิงสุขภาวะ ด้านร่างกาย ปรับสมดุลร้อนเย็นได้ สุขภาพแข็งแรง ด้านจิตใจ จัดการความวิตกกังวลได้อย่างเหมาะสม เชื่อและเข้าใจในกรรมและผลของกรรมอย่างแจ่มแจ้ง ด้านสังคม สร้างสิ่งดี มีประโยชน์ อยู่ในสังคมอย่างเป็นศานติสุข ด้านปัญญา พัฒนาศักยภาพทางจิตวิญญาณจนเกิดสภาวะ ใจไร้ทุกข์ ใจดีงาม ได้อย่างยั่งยืน

บรรณานุกรม

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกฉบับภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

กนกวรา พวงประยงค์ และสานิตย์ หนูนิล. (2561). สังคมชนบทไทยสมัยใหม่กับปัจจัยกำหนดวิถีการดำเนินชีวิต. วารสารวิชาการสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์. 44 (2) , 34-64.

ใจเพชร กล้าจน. (2564). ดร.,ประธานมูลนิธิแพทย์วิถีธรรมแห่งประเทศไทย,สัมภาษณ์. 1 ธันวาคม.

จตุรภัทร จันทร์ทิตย์ (2559). เศรษฐกิจหมู่บ้านไทยในอดีตและการเป็นสมัยใหม่กับแนวคิดชุมชนโดย ฉัตรทิพย์ นาถสุภา. วารสารศิลปศาสตร์. 8 (1) , 265-287.

ธันวา ใจเที่ยง และคณะ. (2560). เศรษฐกิจพอเพียงกับเศรษฐกิจวัฒนธรรมชุมชนและความหลากหลายทางชีวภาพในชุมชนหมู่บ้านไทย. วารสารการบริหารปกครอง. 6 (พิเศษ) , 59-82.

บำเพ็ญ เขียวหวาน. (2562). อาหารและเกษตร(ไม่)ปลอดภัย:แนวคิดและการจัดการเกษตรอินทรีย์เชิงระบบ.วารสารวิชาการ. 3 (1) , 1-8.

บัณฑิต ศิริรักษ์โสภณ. (2561). วิสาหกิจชุมชนบุญนิยม : การก่อรูปชีวิตทางสังคมและกลยุทธทางเศรษฐกิจของขบวนการอโศก. วารสารพัฒนาศาสตร์. 1 (1) , 178-219.

พระมหาประสิทธิ์ ญาณปฺปทีโป. (2562). รูปแบบการทำสวนเกษตรวิถีพุทธเพื่อส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรม : ศึกษากรณีสวนฮักนาแพง สำนักปฏิบัติธรรมป่าโมกขธรรมาราม จังหวัดสระแก้ว. วารสารวิชาการ. 2 (2), 29-37.

สุธาสินี อั้งสูงเนิน. (2558). ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมจากการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช.วารสารวิชาการวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. 9 (1) , 58-63.

หทัยรัตน์ ชาญวิการณ์. (2558). การพึ่งตนเองในรูปแบบพุทธเกษตรกรรมของชุมชนศาลีอโศก อำเภอไพศาลี จังหวัดนครสวรรค์ พัฒนาชุมชนมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
เผยแพร่แล้ว
2022-06-27